Yêu cầu mới về an toàn thực phẩm, kiểm dịch: Doanh nghiệp xuất khẩu cần biết sớm

33 thông báo SPS mới trong nửa đầu tháng 9 cho thấy yêu cầu về an toàn thực phẩm, kiểm dịch và dư lượng tiếp tục được các thị trường cập nhật.

Hàng loạt yêu cầu mới về dư lượng, kiểm dịch

Theo tổng hợp của Văn phòng SPS Việt Nam, từ ngày 1–15/9/2026, các Thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã đưa ra 33 thông báo về các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS). Trong đó có 20 thông báo dự thảo lấy ý kiến và 13 thông báo đã có hiệu lực. Các thông báo tập trung vào nhiều nhóm yêu cầu, từ giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, phụ gia thức ăn chăn nuôi, chất tạo ngọt đến độc tố vi nấm và kiểm dịch thực vật.

Ukraine đề xuất tăng cường kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đối với sầu riêng tươi, ướp lạnh từ Việt Nam.

Cụ thể, tại Liên minh châu Âu (EU), 4 thông báo được đưa ra liên quan đến an toàn thực phẩm và phụ gia thức ăn chăn nuôi. Đáng chú ý, thông báo G/SPS/N/EU/965 đề xuất sửa đổi quy định về điều kiện vệ sinh đối với việc bảo quản thịt tươi của động vật móng guốc chăn nuôi trước khi cấp đông. Dự thảo quy định cụ thể thời gian tối đa từ khi giết mổ đến khi cấp đông, tùy theo nhiệt độ bảo quản.

Thông báo G/SPS/N/EU/933/Add.1 liên quan đến việc sửa đổi mức giới hạn tối đa dư lượng đối với tổng hàm lượng furan, 2-methylfuran và 3-methylfuran trong thực phẩm chế biến từ ngũ cốc dành cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và thực phẩm dành cho trẻ em. Hai thông báo khác của EU liên quan đến việc gia hạn và cấp phép sử dụng taurine, eugenol và trans-anethole làm phụ gia thức ăn chăn nuôi cho một số loài động vật và gia cầm.

Tại Trung Quốc, thông báo G/SPS/N/CHN/1388 đề xuất Tiêu chuẩn An toàn Thực phẩm Quốc gia mới, quy định mức giới hạn dư lượng tối đa (MRL) đối với 142 loại thuốc thú y trong thực phẩm có nguồn gốc động vật, gồm gia súc, gia cầm, thủy sản và sản phẩm từ ong. Canada đăng 2 thông báo G/SPS/N/CAN/1648 và G/SPS/N/CAN/1647 liên quan đến việc sửa đổi và quy định MRL đối với fludioxonil và cyprodinil trên một số loại nông sản như rau họ cải, quả nam việt quất và rễ nhân sâm.

Trong khi đó, Brazil có 5 thông báo liên quan đến cập nhật chuyên luận hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật, sản phẩm diệt sinh vật và mức giới hạn độc tố vi nấm trong thực phẩm. Trong đó, thông báo G/SPS/N/BRA/2385/Add.1 ban hành sửa đổi mức giới hạn tối đa cho phép đối với một số độc tố vi nấm (mycotoxins), như aflatoxin, trong sữa, lạc và ngô. Các thông báo còn lại liên quan đến việc dự thảo, bổ sung và sửa đổi chuyên luận đối với một số hoạt chất trong danh mục chuyên luận hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật, sản phẩm khử trùng và chất bảo quản gỗ.

Những thay đổi này cho thấy yêu cầu SPS tại các thị trường không cố định mà tiếp tục được điều chỉnh theo từng nhóm sản phẩm và nguy cơ an toàn thực phẩm. Với doanh nghiệp xuất khẩu, việc cập nhật quy định trước khi tổ chức sản xuất và giao hàng có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng đáp ứng thị trường.

Sầu riêng Việt Nam đối mặt yêu cầu kiểm soát chặt tại thị trường Ukraine

Một nội dung đáng chú ý đối với nông sản Việt Nam là thông báo G/SPS/N/UKR/275 của Ukraine về dự thảo sửa đổi danh mục thực phẩm và thức ăn chăn nuôi không có nguồn gốc động vật thuộc diện tăng cường kiểm soát khi nhập khẩu. Theo dự thảo, sầu riêng tươi hoặc ướp lạnh từ Việt Nam được đưa vào diện kiểm soát tăng cường để kiểm tra mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Cùng với Ukraine, Đài Loan (Trung Quốc) đăng thông báo G/SPS/N/TPKM/659 về dự thảo sửa đổi quy định yêu cầu kiểm dịch đối với thực vật và sản phẩm thực vật nhập khẩu. Theo thông báo, Việt Nam được bổ sung vào danh sách khu vực bị nhiễm một số sinh vật gây hại như Frankliniella occidentalis, Pseudomonas syringae pv. syringae và Potato spindle tuber viroid. Tại Hồng Kông (Trung Quốc), thông báo G/SPS/N/HKG/51 đề xuất sửa đổi quy định về chất tạo ngọt trong thực phẩm, theo hướng cập nhật và nâng số lượng chất tạo ngọt được phép sử dụng từ 10 lên 22 chất. Dự thảo bổ sung một số loại rượu đa chức, advantame và chiết xuất la hán quả.

Ukraine cũng đăng các thông báo liên quan đến sản phẩm diệt khuẩn và yêu cầu đối với thực phẩm sử dụng cho mục đích y tế đặc biệt, thực phẩm thay thế toàn bộ khẩu phần ăn để kiểm soát cân nặng. Nội dung tập trung vào thành phần, danh mục chất được phép sử dụng, an toàn thực phẩm và ghi nhãn.

Tại Kenya, hai thông báo G/SPS/N/KEN/365/Add.1 và G/SPS/N/KEN/352/Add.1 công bố việc chính thức thông qua Tiêu chuẩn KS 2744:2026 về quy định kỹ thuật đối với chè orthodox và Tiêu chuẩn KS 1564:2026 về xử lý, chế biến, bảo quản và phân phối động vật thân mềm có vỏ.

Theo thống kê của Văn phòng SPS Việt Nam, từ ngày 1/1 đến 10/9/2026, riêng ba khu vực thị trường gồm Trung Quốc, EU và Trung Đông – Châu Phi đã thông báo 249 biện pháp SPS, trong đó 99 biện pháp đã có hiệu lực. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, cho biết Văn phòng tăng cường cập nhật, phân tích và cảnh báo sớm các quy định mới, định kỳ 15 ngày/lần trên website; đồng thời hỗ trợ thông tin, tài liệu cho 34 tỉnh, thành phố và doanh nghiệp. Trọng tâm là các yêu cầu về giới hạn dư lượng tối đa (MRL), hoạt chất, kiểm dịch, đăng ký cơ sở và truy xuất nguồn gốc.

Trước những thay đổi về yêu cầu SPS đối với nhóm sản phẩm có nguồn gốc động vật, thực vật và thực phẩm chế biến, ông Ngô Xuân Nam cũng khuyến nghị doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất chủ động cập nhật, rà soát yêu cầu của từng thị trường trước khi tổ chức sản xuất và ký hợp đồng xuất khẩu. Cùng với đó, cần kiểm soát vật tư đầu vào, nhất là thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, hóa chất, thức ăn chăn nuôi và phụ gia; thực hiện đầy đủ nhật ký sản xuất, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát từng lô hàng và chủ động kiểm nghiệm những chỉ tiêu có nguy cơ cao trước khi xuất khẩu. Việc cập nhật yêu cầu SPS từ sớm, theo từng thị trường và từng nhóm sản phẩm, giúp doanh nghiệp có thêm thời gian điều chỉnh quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và hoàn thiện hồ sơ, thay vì xử lý khi lô hàng đã phát sinh cảnh báo.