Việc bảo hành sản phẩm đôi khi sẽ phát sinh chi phí vận chuyển. Pháp luật đã có quy định rõ về trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc thanh toán chi phí này.
Doanh nghiệp phải chi trả phí vận chuyển
Thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết, thời gian qua, đơn vị nhận được một số phản ánh của người tiêu dùng, về vấn đề chi trả chi phí vận chuyển khi tiến hành bảo hành sản phẩm cho người tiêu dùng.
Theo phản ánh, người tiêu dùng đã mua một chiếc tủ lạnh tại một siêu thị điện máy với thời hạn bảo hành 24 tháng. Trong quá trình sử dụng, sản phẩm phát sinh lỗi không làm lạnh. Khi liên hệ với siêu thị để yêu cầu bảo hành, người tiêu dùng được hướng dẫn tự thuê phương tiện vận chuyển tủ lạnh đến trung tâm bảo hành thuộc hệ thống của siêu thị. “Phía nhân viên còn cam kết sẽ hoàn trả toàn bộ chi phí vận chuyển này sau khi xử lý xong”, phía người tiêu dùng phản ánh.
Tuy nhiên, sau khi việc sửa chữa hoàn tất, người tiêu dùng yêu cầu thanh toán lại khoản chi phí đã bỏ ra, phía siêu thị điện máy đã từ chối với lý do không có trách nhiệm chi trả. Việc này khiến người tiêu dùng bức xúc và đặt câu hỏi về tính hợp pháp của hành vi cũng như hướng xử lý để bảo vệ quyền lợi của mình.
Theo quy định pháp luật, bên bán (hoặc bên bảo hành) phải chi trả phí vận chuyển sản phẩm khi bảo hành.
Trả lời về vấn đề này, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, quy định pháp luật hiện hành đã xác định rất rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh trong hoạt động bảo hành. Cụ thể, tại điểm e khoản 2 Điều 30 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 nêu rõ: Khi thực hiện bảo hành sản phẩm, doanh nghiệp phải chịu chi phí sửa chữa và vận chuyển sản phẩm từ nơi ở hoặc nơi sử dụng của người tiêu dùng đến nơi bảo hành, cũng như chiều ngược lại sau khi hoàn tất.
Quy định này đồng nghĩa với việc, trong suốt thời hạn bảo hành, mọi chi phí phát sinh liên quan đến việc vận chuyển sản phẩm đều thuộc trách nhiệm của bên bán hoặc đơn vị thực hiện bảo hành. Người tiêu dùng không có nghĩa vụ phải chi trả, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác nhưng không được trái với quy định pháp luật.
Từ đó, có thể khẳng định, việc siêu thị điện máy yêu cầu người tiêu dùng tự vận chuyển sản phẩm, sau đó không thực hiện cam kết hoàn trả chi phí, là hành vi không thực hiện đúng nghĩa vụ bảo hành. Hành vi này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng mà còn vi phạm các quy định pháp luật hiện hành.
Không dừng lại ở trách nhiệm dân sự, hành vi vi phạm nghĩa vụ bảo hành còn có thể bị xử phạt hành chính. Theo quy định tại Nghị định số 98/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 24/2025/NĐ-CP, hành vi không chịu chi phí sửa chữa, vận chuyển sản phẩm đến và từ nơi bảo hành sẽ bị xử phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng đối với hàng hóa có giá trị dưới 20 triệu đồng. Với các sản phẩm có giá trị cao hơn, mức xử phạt sẽ được áp dụng theo các khung tương ứng và tăng dần theo giá trị hàng hóa vi phạm.
Cách thức để người dùng bảo vệ quyền lợi
Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp vẫn còn tâm lý “né tránh” hoặc chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hành, đặc biệt là các chi phí phát sinh như vận chuyển, lắp đặt, kiểm tra. Điều này không chỉ tiềm ẩn rủi ro pháp lý mà còn làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với doanh nghiệp.
Trước tình huống như trên, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị người tiêu dùng cần chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình bằng các bước cụ thể. Trước hết, người tiêu dùng có thể thực hiện khiếu nại trực tiếp tới doanh nghiệp thông qua văn bản hoặc email. Nội dung cần nêu rõ thông tin mua hàng, tình trạng sản phẩm, quá trình yêu cầu bảo hành, chi phí vận chuyển đã phát sinh cũng như cam kết của phía doanh nghiệp (nếu có). Việc lưu giữ đầy đủ chứng từ, hóa đơn, tin nhắn, ghi âm… sẽ là căn cứ quan trọng trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Trong trường hợp việc thương lượng không đạt kết quả, người tiêu dùng có thể gửi đơn khiếu nại tới Sở Công Thương nơi cư trú hoặc nơi doanh nghiệp hoạt động, hoặc thông qua Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để được hỗ trợ. Các hình thức như hòa giải, trọng tài hoặc khởi kiện tại tòa án cũng là những phương án pháp lý được pháp luật cho phép nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng.
| Từ vụ việc cụ thể này có thể thấy, quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã tương đối đầy đủ và rõ ràng. Vấn đề còn lại nằm ở việc thực thi của doanh nghiệp và sự chủ động của người tiêu dùng trong việc nắm bắt, sử dụng các công cụ pháp lý để bảo vệ mình. Trong bối cảnh thị trường bán lẻ ngày càng cạnh tranh, việc tuân thủ nghiêm túc nghĩa vụ bảo hành không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là yếu tố then chốt để xây dựng uy tín và giữ chân khách hàng một cách bền vững. |