Sau giai đoạn giảm sâu, giá sầu riêng đã phục hồi trở lại. Tuy nhiên, áp lực tái cấu trúc ngành hàng theo hướng bền vững hơn vẫn hiện hữu.
Hàng xuất khẩu quay về thị trường nội địa
Sau nhiều ngày giảm mạnh, thị trường sầu riêng ngày 21/5 bắt đầu khởi sắc trở lại. Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, sầu riêng Thái VIP loại A được thu mua ở mức 82.000 – 87.000 đồng/kg, tăng khoảng 3.000 – 5.000 đồng/kg so với phiên trước.
Giá sầu riêng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tăng trở lại.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc hoạt động xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc dần thuận lợi hơn. Những lô hàng đáp ứng yêu cầu về kiểm nghiệm cadimi, chất vàng O và truy xuất nguồn gốc tiếp tục được doanh nghiệp ưu tiên thu mua.
Tại các vùng trọng điểm như Tiền Giang, Cai Lậy và Đồng Tháp, giá sầu riêng Thái VIP loại A duy trì quanh mức 82.000 – 87.000 đồng/kg. Trong khi đó, sầu Thái loại B dao động 60.000 – 67.000 đồng/kg, thấp hơn khoảng 20.000 đồng/kg do tỷ lệ đạt chuẩn xuất khẩu thấp hơn.
Với dòng Ri6, giá thu mua loại A tại Đồng bằng sông Cửu Long ở mức 50.000 – 52.000 đồng/kg, còn loại B quanh 35.000 đồng/kg. Tại Bình Phước, Ri6 loại A đạt 50.000 – 55.000 đồng/kg; Đồng Nai dao động 46.000 – 50.000 đồng/kg.
Ở phân khúc cao cấp, Musang King loại A được thu mua khoảng 85.000 – 90.000 đồng/kg, trong khi Black Thorn vẫn giữ mức cao nhất thị trường, khoảng 108.000 – 110.000 đồng/kg.
Dù giá đã phục hồi, thị trường vẫn phân hóa rõ. Hàng loại A đạt chuẩn xuất khẩu được thu mua nhanh, trong khi hàng loại B và C chủ yếu tiêu thụ ở thị trường nội địa với giá thấp hơn đáng kể.
Trước đó, vào giữa tháng 5/2026, thị trường sầu riêng tại TP. Hồ Chí Minh ghi nhận mức giá thấp hiếm thấy. Trên nhiều tuyến đường như Võ Văn Kiệt, Lê Đức Thọ hay Phạm Văn Đồng, sầu riêng Ri6 được bán phổ biến ở mức 40.000 – 60.000 đồng/kg, chỉ bằng khoảng một nửa so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, lượng lớn sầu riêng loại A và B vốn trước đây chủ yếu phục vụ xuất khẩu, đang xuất hiện nhiều tại chợ dân sinh và cửa hàng trái cây. Nhiều tiểu thương cho biết hiếm khi người tiêu dùng trong nước có cơ hội mua sầu riêng cơm đẹp, hạt lép, mẫu mã đồng đều với mức giá dễ tiếp cận như hiện nay.
Theo các thương lái, nguyên nhân khiến giá sầu riêng giảm sâu là xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc chững lại đúng thời điểm nguồn cung bước vào cao điểm thu hoạch. Cùng với đó, thời gian kiểm nghiệm kéo dài khiến nhiều doanh nghiệp hạn chế thu mua, tạo áp lực tiêu thụ lớn lên thị trường nội địa.
Tuy nhiên, thị trường đang dần phục hồi khi năng lực xét nghiệm được cải thiện, giúp hoạt động thông quan thuận lợi hơn. Bên cạnh đó, nguồn cung tại miền Tây giảm dần và sầu riêng Thái Lan bước vào cuối vụ cũng góp phần hỗ trợ giá.
Tái cấu trúc ngành hàng theo hướng chất lượng
Theo số liệu mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quý I/2026, xuất khẩu sầu riêng đạt khoảng 221,7 triệu USD, tăng 230% so với cùng kỳ năm trước. Tốc độ tăng giá trị cao hơn mức tăng sản lượng cho thấy ngành hàng đang chuyển dần từ tăng trưởng theo số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng.
Ngoài Trung Quốc, xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Australia và Nhật Bản tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực. Điều này cho thấy khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc của sầu riêng Việt Nam đang từng bước được cải thiện.
Đáng chú ý, sầu riêng đông lạnh đang nổi lên như một hướng đi tiềm năng. Không chỉ tăng mạnh về sản lượng, mặt hàng này còn có giá trị xuất khẩu cao hơn đáng kể so với sầu riêng tươi, đồng thời giảm áp lực logistics và phụ thuộc mùa vụ.
Trong bối cảnh yêu cầu nhập khẩu ngày càng khắt khe, ngành sầu riêng hiện không còn đặt mục tiêu mở rộng diện tích hay tăng sản lượng bằng mọi giá, mà tập trung vào nâng chất lượng vùng trồng, hoàn thiện mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kiểm soát chặt chuỗi cung ứng.
Phát biểu tại cuộc họp về tình hình quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói và công tác kiểm nghiệm nông sản xuất khẩu diễn ra mới đây, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các địa phương đẩy nhanh quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kiểm nghiệm xuất khẩu; đồng thời xử lý nghiêm tình trạng mua bán, cho thuê mã số vùng trồng trái quy định.
Trao đổi với phóng viên, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng, để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp và nhà vườn cần đặc biệt chú trọng các tiêu chuẩn chất lượng mà thị trường nhập khẩu, nhất là Trung Quốc, đang siết chặt.
“Phía Trung Quốc hiện tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng như cadimi cùng các chất tạo màu, tạo ngọt và phụ gia cấm. Vì vậy, ngành sầu riêng cần kiểm soát chặt quy trình canh tác, xử lý triệt để tồn dư hóa chất để đáp ứng yêu cầu từ đối tác”, ông Nguyên cho biết.
Bên cạnh đó, truy xuất nguồn gốc đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với hàng xuất khẩu. Doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người sản xuất cần phối hợp để bảo đảm thông tin sản phẩm minh bạch, có thể kiểm tra nhanh chóng nhằm duy trì uy tín và mở rộng thị phần quốc tế.
Dù Việt Nam đang nỗ lực mở rộng thị trường sang Hàn Quốc, Mỹ, châu Âu hay Ấn Độ, Trung Quốc vẫn là thị trường trọng điểm nhờ lợi thế vận chuyển gần và nhu cầu tiêu thụ lớn. Trong bối cảnh sản lượng ngày càng tăng, nhiều ý kiến cho rằng, ngành sầu riêng cần đẩy mạnh đầu tư chế biến sâu thay vì phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu tươi.
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, ngành sầu riêng cần chuyển trọng tâm từ mở rộng diện tích sang nâng cao chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của đầu ra. “Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu liên tục thay đổi, ngành hàng cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó, bám sát yêu cầu từ từng quốc gia nhập khẩu để điều chỉnh sản xuất phù hợp, giảm thiểu rủi ro và hướng tới phát triển bền vững”, ông Hiếu nói.
| Việc đẩy mạnh chế biến sâu, nâng tỷ trọng hàng đông lạnh và xây dựng thương hiệu sẽ giúp ngành sầu riêng từng bước gia tăng giá trị trên thị trường quốc tế. |