Không phải là hiệu ứng nâng hạng gắn với cột mốc tháng 9, mà từ đây đến đó, đã xuất hiện một “cửa sổ” giao dịch quan trọng với nhà đầu tư – xem định giá điều chỉnh giảm để nắm cơ hội.
Thị trường chứng khoán Việt Nam tuy “bốc hơi” điểm số và nhiều mã cổ phiếu đang trên đà điều chỉnh, song các chỉ số vẫn giảm tác động tâm lý bởi lo ngại căng thẳng Trung Đông kéo dài, so với nhiều thị trường khác. Điều này được hỗ trợ bởi sự tích cực và kỳ vọng vào nhóm dầu – năng lượng, cùng các nhóm liên quan như phân bón, hóa chất, cảng biển…, bên cạnh đó là một số mã chứng khoán vẫn hưởng “phép lợi thế” từ kỳ review nâng hạng thị trường đang bắt đầu từ tháng 3 này…
VN-Index lấy lại sắc xanh sau 2 phiên giảm sâu nhờ một số cổ phiếu trụ cột trong khi hàng loạt cổ phiếu vẫn trên đà điều chỉnh chiết khấu giảm
Theo đó, trong khi một số thị trường khu vực châu Á như Thái Lan, Hàn Quốc đã phải tạm ngừng giao dịch vì đà bán tháo trên diện rộng kích hoạt cơ chế ngắt mạch để giảm bớt tổn thất, chứng khoán Việt tạm thời có mức tăng nhẹ trong ngày 4/3. Dù vậy, song song với trạng thái tăng cầu bắt đáy, nhà đầu tư đã tỏ ra thận trọng hơn. Đây là giai đoạn nhà đầu tư theo dõi thông tin của cuộc xung đột Trung Đông cũng như diễn biến thị trường với kỳ vọng chờ đợi tín hiệu phục hồi hoặc chờ cơ hội ở những cổ phiếu có chiết khấu mạnh.
Theo đánh giá của các nhà phân tích Maybank Investment Bank (MSVN), trong hầu hết các xung đột, con đường dẫn tới hạ nhiệt sớm phụ thuộc vào sự can thiệp và sức ép từ bên thứ ba nhằm đưa các bên tham chiến vào bàn đàm phán. Trong bối cảnh thiếu vắng áp lực từ bên ngoài, quỹ đạo của cuộc chiến phụ thuộc phần lớn vào chính các bên tham chiến.
MSVN cho rằng với các diễn biến, cuộc chiến ngày càng có khả năng kéo dài hơn so với kịch bản lạc quan dưới bốn tuần và không gián đoạn Hormuz. Thị trường năng lượng bắt đầu phản ánh kịch bản xung đột kéo dài, với một số dự báo cho rằng giá dầu thô có thể vượt 120 USD/thùng – mức thường gắn với khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Theo quan điểm của MSVN, việc giá duy trì trên 85 USD đã đủ tạo áp lực lạm phát đáng kể, buộc các ngân hàng trung ương trên toàn cầu phải đánh giá lại lộ trình lãi suất và ổn định tiền tệ. Đối với Việt Nam, điều này đồng nghĩa với áp lực kéo dài lên tỷ giá, sau đó là lãi suất, làm gia tăng rủi ro suy thoái.
Chính quyền Mỹ có động lực mạnh để ngăn giá dầu tăng mất kiểm soát, nhiều khả năng sẽ sử dụng các biện pháp chiến thuật như hộ tống hải quân qua Hormuz, tương tự Chiến dịch Earnest Will giai đoạn 1986-1987. Và thực tế Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố sẵn sàng cho điều này. Kịch bản kéo dài xung đột thêm ba đến bốn tháng, đi kèm các biện pháp như vậy, là khả thi.
“Thị trường đang định giá đúng rủi ro chiến tranh kéo dài, nhưng kỳ vọng giá dầu duy trì 100–120 USD/thùng là quá mức. Mức giá này sẽ kích hoạt hủy hoại nhu cầu và động lực suy thoái, qua đó cuối cùng kéo giá xuống thấp hơn. Cổ phiếu năng lượng, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí và phân bón, đang hưởng lợi từ các nhịp tăng mang tính đầu cơ, trong khi thị trường chung vẫn đang chiết khấu rủi ro xung đột kéo dài”, các nhà phân tích bình luận.
Theo đó, MSVN cho rằng khi định giá điều chỉnh giảm, cơ hội sẽ xuất hiện, tương tự các biến động mạnh trong giai đoạn cú sốc COVID-19 năm 2020. Đối với nhà đầu tư, đây có thể là cửa sổ giao dịch quan trọng nhất cho đến tháng 9/2026.
Nhận định về tác động giá dầu, Vietcap cho rằng, rủi ro không chỉ nằm ở khâu vận chuyển mà còn liên quan trực tiếp tới nguồn cung, cho dù có thể nguồn cung suy giảm không phải lớn. Iran hiện sản xuất khoảng 3% nguồn cung dầu toàn cầu, và trong bối cảnh xung đột leo thang, không chỉ dầu từ Iran mà cơ sở hạ tầng khai thác, xuất khẩu của một số quốc gia lân cận trong khu vực xung đột cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng, làm gia tăng lo ngại thiếu hụt nguồn cung ngắn hạn.
“Tuy nhiên, nếu các tranh chấp dần được kiểm soát, hoạt động khai thác và vận chuyển quay lại bình thường, thì yếu tố rủi ro sẽ được loại bỏ khỏi giá dầu, khiến thị trường nhiều khả năng chứng kiến một nhịp điều chỉnh đáng kể từ vùng giá cao hiện tại. Khi đó, những cổ phiếu dầu khí tăng mạnh chủ yếu nhờ tâm lý và kỳ vọng ngắn hạn có thể chịu áp lực điều chỉnh rõ rệt”, các nhà phân tích Vietcap lưu ý.
Ở một kịch bản lạc quan, Vietcap vẫn kỳ vọng giá dầu sẽ ổn định trở lại khi căng thẳng xung đột được giải tỏa. Và quan trọng nhất đối với cổ phiếu ngành dầu – năng lượng, vốn đang trở thành một trong “đầu kéo” của thị trường, các chuyên gia cho rằng việc hưởng lợi từ giá lên do xung đột Trung Đông là một phần, phần khác còn đến từ nội tại.
Cụ thể, theo Vietcap, ngoài các bất ổn địa chính trị toàn cầu, còn có động lực khác đến từ yếu tố nội tại và chính sách trong nước.
Trước hết, Nghị quyết 70 về an ninh năng lượng, Nghị quyết 79-NQ/TW tái khẳng định vai trò then chốt của doanh nghiệp nhà nước trong các ngành nền tảng như năng lượng – dầu khí, qua đó củng cố niềm tin dài hạn vào chiến lược phát triển, đầu tư và hiệu quả hoạt động của toàn ngành.
Song song đó, chu kỳ đầu tư thượng nguồn đang phục hồi rõ rệt, thể hiện qua việc PVN đẩy mạnh đầu tư trong đầu năm 2026 và sản lượng dầu thô tăng trở lại sau nhiều năm suy giảm, tạo kỳ vọng tăng trưởng cho các doanh nghiệp dịch vụ và hạ tầng dầu khí.
Ngoài ra, còn có kỳ vọng về Nghị định cơ chế đặc thù cho PVN sẽ được ban hành, nghị định kinh doanh xăng dầu mới – cho phép doanh nghiệp phân phối chủ động hơn trong cơ chế giá – cũng đang nâng triển vọng lợi nhuận cho khối doanh nghiệp hạ nguồn.
Cuối cùng, một số doanh nghiệp đạt mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng trong quý 4/2025.
“Giá dầu tăng có thể tác động tích cực và trực tiếp tới triển vọng lợi nhuận của nhóm cổ phiếu dầu khí. Tuy nhiên, thị trường cũng có vẻ đang xuất hiện yếu tố phản ứng thái quá ở một số cổ phiếu, khi giá tăng mạnh hơn so với mức cải thiện thực tế của hoạt động kinh doanh trong ngắn hạn. Chúng tôi cho rằng một phần đà tăng hiện nay mang tính kỳ vọng và đầu cơ, cần được theo dõi kỹ để tránh rủi ro điều chỉnh khi tâm lý hạ nhiệt”, chuyên gia phân tích của CTCK Vietcap nhấn mạnh.